Digitale toegang is de nieuwe voordeur van de zorg. Alleen als die voordeur goed werkt, kunnen patiënten en zorgverleners veilig en eenvoudig bij gezondheidsgegevens en digitale toepassingen. Zonder een goed functionerende toegang blijven veel mogelijkheden van digitale zorg onbenut: alsof de voordeur op slot zit terwijl er binnen waardevolle zorg wacht. 

De Digisleutel

Met de campagne Digisleutel benadrukt Nictiz het belang van veilige en betrouwbare toegang tot gezondheidsgegevens. Burgers moeten zelf regie kunnen nemen over hun digitale identiteit, terwijl zorginstellingen zorgen voor een toegankelijke en betrouwbare digitale infrastructuur. Zo krijgt iedereen écht controle over zijn of haar gezondheid. De DigiSleutel staat symbool voor eenvoud én veiligheid: een sleutel die in elk slot past. Dat vraagt om samenwerking, standaardisatie en aandacht voor gebruiksgemak.

Alexander de Jong, manager relaties en business development, mocht namens Helpdesk Digitale Zorg de Digisleutel in ontvangst nemen uit handen van Jasper van der Zwaag, senior manager bij Capgemini Invent en nauw betrokken bij de landelijke richtlijnen binnen de EHDS. “Voor ons is dit een waardevolle erkenning van de stappen die we zetten om digitale zorg toegankelijk, begrijpelijk en gebruiksvriendelijk te maken voor iedereen,” aldus Alexander.

“Het onderstreept dat toegankelijkheid geen ‘nice to have’ is, maar een voorwaarde voor echte digitale inclusie. En precies daar werken we elke dag aan: door mensen persoonlijk te ondersteunen, door ingewikkelde processen begrijpelijk te maken en door knelpunten vanuit de praktijk terug te koppelen aan zorgorganisaties en beleidsmakers.”

Digitale toegang op Europees niveau

Ook in Europa gaat de toegang tot gezondheidsgegevens verder. De European Health Data Space (EHDS) maakt digitale gegevensuitwisseling over landsgrenzen heen mogelijk. Dit benadrukt dat betrouwbare en veilige toegang niet alleen nationaal, maar ook Europees belangrijk is. Interoperabiliteit (het zorgen dat systemen soepel met elkaar kunnen communiceren) is hierbij belangrijk, maar vooral ook de toegankelijkheid en begrijpelijkheid voor inwoners is hier als essentieel onderdeel in opgenomen. Bijvoorbeeld door één landelijk ondersteuningspunt in te richten.

Toegankelijkheid is meer dan data

We weten inmiddels ook dat toegang tot digitale zorg verder gaat dan alleen data. Digitale zorg draait óók om de functionaliteiten en applicaties waarmee zorg geleverd wordt: patiëntportalen, beeldbellen, apps voor zelfmetingen of e-consulten. Digitale toegankelijkheid betekent dus niet alleen dat data uitwisselbaar is, maar ook dat patiënten en zorgverleners daadwerkelijk met digitale zorgtoepassingen kunnen werken.

“Juist in dat gebruiksgemak speelt Helpdesk Digitale Zorg een rol als kennis- én praktijkpartner. Wij zien dagelijks waar mensen vastlopen en vertalen die inzichten naar verbeterpunten voor zorgorganisaties. Zo helpen we instellingen om digitale toegang niet alleen technisch goed te regelen, maar ook écht begrijpelijk en bruikbaar te maken voor hun patiënten en cliënten,” vertelt Alexander.

Van toegang naar inclusie

Het is dus belangrijk dat digitale zorg voor iedereen toegankelijk is, ongeacht vaardigheden. Hiervoor zijn ook vertrouwen en vaardigheden nodig. Alexander vertelt hierover: “Bij Helpdesk Digitale Zorg ondersteunen we daarvoor mensen stap voor stap bij niet-medische digitale vragen, zodat ze veilig en gemakkelijk mee kunnen doen. Hiermee vergroten we de zelfredzaamheid van mensen én ontzorgen we zorgverleners, zodat zij zich kunnen richten op waar het echt om draait: goede zorg. Zo zorgen we niet alleen voor digitale toegang, maar ook voor digitale inclusie.”

Beleid en landelijke aanpak

Beleid en landelijke voorzieningen leggen de basis voor digitale toegankelijkheid. Binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) wordt al gewerkt aan één landelijke voorziening voor vragen over digitale zorg. Ook steeds meer zorginstellingen zetten digitale toegang hoog op de agenda. En terecht: betrouwbare en laagdrempelige toegang tot gezondheidsgegevens is geen technisch detail, maar een randvoorwaarde voor goede en toekomstbestendige zorg.

Verder dan een voordeur

De metafoor van Nictiz, een huis met voordeur, slot en sleutels, symboliseert de toegang tot digitale zorg. Om het gebruik ook daadwerkelijk te stimuleren moeten we verder kijken dan de voordeur. Zodra mensen binnen zijn, moeten we ook zorgen voor een warm welkom. Alleen dan blijven mensen terugkomen naar digitale zorg.

Binnenkort draagt onze oprichtster en bestuurder, Merlijne Sonneveld, de DigiSleutel persoonlijk weer door aan een organisatie die, net als wij, de belangen van patiënten en cliënten overtuigend en met hart vertegenwoordigt. Daarmee zetten we de beweging voort: van symboliek naar echte samenwerking, zodat digitale zorg voor iedereen werkt.